Pate das Fragas do Eume atopase dentro do que foi o Couto de Santa Maria de Monfero. Este mosteiro foi fundado en 1134 baixo a regra de San Bieito, acoutado por vez primera vez por Alfonso VII, e reconvertido en cisterciense en 1147. A súa vida monástica prolongouse ata a exclaustración de 1835. E un bo exemplo do hiperdesenvolvemento arquitectonico que acadaron os mosterios cistercienses na Idade Moderna.
Posue unha igrexa barroca, comenzada a construir en 1622 segubdo traza de Simon de Monasterio, e tres claustros . O das procesions, realizado segundo proxecto de Juan de Herrera con anterioridade a 1575, e pechado no 1746; o da hospedería, do que so se realiza un lado no tempo do abade Frei Ruperto Martinez (1780 - 1807) e o oriental, ampliado progresivamente ó longo do seculo XVIII. Os restos romanicos limitanse ó muro norte do claustro das procesión.
